Berane – Snažni potencijali za poljoprivredu i ruralni razvoj

logoi6Osnovne informacije –Opština Berane- Služba menadžera odeljenje za Evropske integracije. Kontakt osoba za navedenu službu: Milutin Mićović – savjetnik za projekte u poljoprivredi. Kontakt (adresa, telefon, fax, mobilni telefon odgovorne osobe, e-mail, web portal…): IV Crnogorske br.1, Telefon: 051/232-177, Fax:051/233-357, Mob.tel: 068/58-48-59, e-mail: m.micovic@berane.co.me; miso.micovic@gmail.com web portal: www.berane.co.me Radno vrijeme: 07- 15h

 

  1. Oblasti, proizvode ili usluge po kojima je Vaša opština poznata kada se govori o poljoprivredi i ruralnom razvoju…

Poljoprivredna proizvodnja u opštini Berane ima dugu i bogatu tradiciju. Beranska opština ima  3.156  poljoprivrednih gazdinstava. Značajne površine poljoprivrednog zemljišta dobrog kvaliteta i dovoljan broj radno sposobnog stanovništva, uz dodatne investicije, su dobra osnova za intenzivnije pokretanje poljoprivredne proizvodnje, a samim tim, i zapošljavanje radno sposobnog seoskog stanovništva.

VOĆARSTVO

 Povoljni klimatski¸ reljefni i zemljišni uslovi za gajenje kontinentalnih vrsta voća predstavljaju značajan potencijal za organizaciju voćarske proizvodnje u našoj opštini. Voćarstvo, kao grana poljoprivrede, zauzima jedno od vodećih mjesta u cjelokupnoj poljoprivrednoj proizvodnji. U odnosu na nekadašnju sortnu strukturu, sadašnja je dosta izmijenjena, i uglavnom preovladavaju visoko-produktivne selekcionisane sorte voća. Radi se o sortama i selekcijama koje ostvaruju zadovoljavajuće i stabilne prinose.

 Opština Berane ima u planu za 2016 godinu pokretanje značajnog i zahtjevnog projekta podizanja matičnog zasada maline sorte Vilamet, kao i podizanje novih i proširenje starih produktivnih zasada ovog vrsta voća. Takođe je u planu pokretanje pogona za preradu voće gdje će glavni proizvodi biti suvo voće( šljiva,jabuka,kruška), kao i proizvodnja „Matičnog soka“ od ekološki proizvedenog voća sa ovog područja.

RATARSTVO I POVRTARSTVO

Opština Berane raspolaže sa značajnom površinom obradivog zemljišta. Jedna od glavnih karakteristika zemljišnog fonda je usitnjenost parcela sa daljom tendencijom još veće usitnjenosti. Površine namijenjene za ratarstvo i povrtarstvo (oranice) se koriste u dva vremenska termina, a u zavisnosti od zahtjeva gajenih biljaka, i to u jesenjoj i prolećnoj sjetvi. U jesenjoj sjetvi su uglavnom zastupljena ozima žita i vrlo malo povrtarskih kultura i krmnog bilja. U prolećnoj sjetvi su uglavnom zastupljene žitarice, prvenstveno kukuruz, zatim povrće, i to u najvećem obimu krompir, i znatno manje krmno bilje. Proizvodi ratarstva i povrtarstva se prodaju na domaćem tržištu kao neprerađena sirovina.

STOČARSTVO

Po obimu i vrijednosti proizvodnje, stočarstvo zauzima glavno  mjesto u formiranju ukupnog prihoda od poljoprivrede. Ova grana poljoprivrede obezbjeđuje proizvode od velikog značaja za ishranu stanovništva, industrijsku preradu, tržište itd.    

Govedarstvo predstavlja najvažniji segment stočarske i ukupne poljoprivredne proizvodnje, kako po obimu, tako i po dobijenim vrijednostima. Po zastupljenosti i značaju proizvodnje, govedarstvo je u direktnoj vezi sa raspoloživim travnim površinama, kao osnove za obezbeđenje krmne stočne hrane. Od ukupnog broja goveda (4.656), najvažnije i najveće je učešće plotkinja i ono iznosi oko 80%, što znači da je govedarstvo u našim uslovima uglavnom usmjereno na proizvodnju mlijeka. Prepoznatljivi mlječni proizvodi ovog područja su: bijeli salamurni „ Polimsko-vasojevićki sir“ i kajmak iz kotlića.

     Ovčarstvo na teritoriji opštine Berane i sjeveru Crne Gore ima vjekovnu tradiciju. Nekad se uzgajao značajno veći broj ove vrste stoke, a danas se gaji oko 10.000 ovaca. Na području naše opštine i dalje je najviše zastupljena oplemenjena Pramenka – Vasojevićki soj ovce. Prepoznatljivi proizvodi ovog područja su. Planinsko jagnje, Tvrdi punomasni ovčiji sir, Kajmak, kao i tradicionalni proizvod od ovčijeg mlijeka – Jardum koji rado konzumiraju svi posjetioci katuna na planini.

     Kozarstvo kao djelatnost na teritoriji naše opštine nije naročito razvijeno, i pored veoma pozitivnih uslova za gajenje koza. S obzirom da je koza skromnih zahtjeva prema ishrani i uslovima držanja, u poslednje vrijeme počinje se značajnije gajiti, što ukazuje i izgradnja savremene farme za gajenje koza (Farma koza ″Stanković″ – Vinicka). Najzastupljenije rase su domaća Balkanska i Alpska.

     Pčelarstvo je u Beranama postalo ekonomski veoma značajna privredna grana koja se ne zasniva samo na jednoj vrsti hobija, već se njome pojedinci bave kao isključivom djelatnošću. Koristi od pčelarstva su direktne i indirektne. Direktne koristi od pčelarstva ogledaju se u proizvodima od pčela kao što su: med, vosak, polen, propolis, matični mleč i pčelinji otrov. Kod nas je rasprostranjena proizvodnja meda, voska i propolisa. Indirektne koristi od pčela su znatno veće, a ogledaju se u osobini pčela da vrše oprašivanje voća i drugog gajenog bilja. Pčelarstvo u Beranama ima vjekovnu tradiciju i organizaciju kroz vid udruženja poljoprivrednih proizvođača-pčelara u razne asocijacije. Tako je davne 1935. godine osnovano Udruženje pčelara pod nazivom „Berane“, koje je kasnije preimenovano u „Uljanik“.

Ribarstvo. U našoj opštini postoji izgrađen savremeni komercijalni ribnjak za uzgoj ribe („Ribnjak“ AD Buče). Kapacitet ribnjaka je oko 250 tona konzumne ribe u 2 turnusa. Ribnjak raspolaže sa mrestilištem kapaciteta od oko 2 000 000 jedinki mlađi ribe. Zadnjih godina u mrestilištu se godišnje proizvede oko 150 000 jedinki.  Na teritoriji opštine Berane izgrađeno je još nekoliko manjih ribnjaka u porodičnom vlasništvu, gdje se takođe proizvodi riba i to vrsta Kalifornijska pastrmka. Jedan broj ovih ribnjaka ima i komercijalnu namjenu.

 U Beranama postoji organizovano udruženje ribolovaca pod nazivom “Sportsko ribolovno društvo-Lim“ koje je u prethodnom periodu imalo više značajnih aktivnosti i realizovanih projekata iz domena njihovog interesovanja. SRK Lim je u okviru područja svog djelovanja a u saradnji sa Lokalnom samoupravom zaštitio strogim zabranom jedan dio vodotoka rijeke Lim u dužini od tri kilometra gdje je organizovan mušičarski revir“ Fly fishing revir Berane“ koji iz godine u godinu posjećuje sve više ljubitelja ove vrste ribolova, i ukupno doprinosi bogatijoj turističkoj ponudi grada.

  1. Oblasti u poljoprivredi, kao i raspoloživi resursi investiciono zanimljivi u ruralnim oblastima Vaše opštine…

 

  1. * Poljoprivredno zemljište

Prema katastarskim podacima opština Berane, od ukupno raspoložive površine zemljišta, 65.518 ha, na obradivo zemljište otpada 22%, ostalog zemljišta ima 41%, dok šume pokrivaju prostor od 37%.

Obradive površine ima 15903 ha. Poljoprivredno zemljište čini  29495 hektara, od čega na oranice otpada 3935 ha, voćnjake 1. 081 ha, livade10. 887 ha, pašnjake13. 586ha i bare, ribnjake 6 ha.

Područje opštine Berane je poznato po raznovrsnom kontinentalnom voću. Prema raspoloživim podacima broj rodnih stabala pojedinih vrsta voća je sljedeći: šljiva 296. 000, jabuka 39.950 i kruška 18.700.

  1. Šume

Šume predstavljaju veoma značajan prirodni resurs za razvoj ovoga kraja, a čine ga: četinari (smrča, jela, bor itd.) i lišćari (uglavnom bukove šume). U državnoj svojini godišnji sječivi etat bruto mase je:

– za četinarske šume 25.000 m3

– za lišćarske šume (bukove) 15.000 m3.

Drvna zapremina privrednih šuma iznosi 4.371.954m3.

Šume su najznačajniji prirodni resursi ove opštine. Ukupna površina šuma i šumskih zemljišta, u nadležnosti Uprave za šume Crne Gore, u Beranama iznosi 27.856,50 ha, sa šumskom masom od oko 5.000.000 m3.

 

  1. Mineralne sirovine

Dominantnu strukturu energetskog potencijala čine mrki ugalj i hidroenergija Lima i njegovih pritoka.

Mrki ugalj 

 

Istraživanja pokazuju da beranski bazen raspolaže značajnim količinama kvalitetnog mrkog uglja. Krajem 1989. godine ustanovljene su eksploatacione rezerve u iznosu od oko 23,8 miliona tona., a neke procjene govore da beranski basen raspolaže geološkim rezervama mrkog uglja u iznosu od 103 miliona tona.

Olovo i cink

Ovo područje pored rezevi uglja, raspolaže i rezervama ruda različitih metala i nemetala. U okviru metala najviše je zastupljena olovno – cinkana ruda. Rudni reon planine Sjekirice (Strmošne bare) koja se nalazi 15 km južno od Berana po  geološkim istraživanjima 1973-93. godine je jedno od najperspektivnijih ležišta rude olova i cinka, čije su procijenjene rezerve oko 16.500.000 t.                

Opekarske gline

Od resursa iz grupe nemetala značajne su rezerve moćnih naslaga visokokvalitetne     gline pogodne za proizvodnju ukrasnih keramičkih pločica, crijepa i cigle,  zatim kvalitetnog krečnjaka, laporca,  šljunka i pijeska. Poznati i istraženi lokaliteti opekarskih glina odgovarajućeg kvaliteta za proizvodnju opekarskih proizvoda su: Budimlja (Rosulj, Dublje i Dojkovice), Jasikovac i Jaštak-Polica površine 10+10+10 ha procijenjenih rezervi preko 6 000 000 m3 koje prati ugalj.

Šljunak i pijesak

U koritu rijeke Lima, na većem broju lokaliteta, vrši se eksploatacija riječnog šljunka i pijeska od kojih su poznatija: Donja Ržanica, Pešca, Poda i Brzava, koja nijesu dovoljno definisana u dosadašnjem periodu, a za očekivati je da će buduća privatna inicijativa promijeniti postojeći odnos i valorizovati ga u funkciju održivog razvoja ovog kraja. Tokom 2009. godine iz korita rijeke Lim ukupno je eksploatisano 16.700 m³ šljunka i pijeska.

  1. Resursi vode

Sredinom kotline protiče Rijeka Lima, koji predstavlja značajan privredni hidropotencijal opštine. Lijeve pritoke Lima su: Bistrica, Ševarinska rijeka i Sušica, a desne: Šekularska rijeka, Kaludarska rijeka, Lješnica i  Budimska rijeka.

 Ovaj prirodni resurs se može iskoristiti u vidu -Hidro potencijal – razvoja mHE Lim                                                    (opštine Berane i Andrijevica).

Vodotoci na kojima su predviđene mHE: Bistrica, Dapsićka, Lješnica, Vinička, Kaludarska,  Trebačka, Šekularska, Kraštica i Zlorečica.

Pored Lima hidrografsku mrežu čine brojni vodotoci, jezera, izvori i vrela. Među njima se izdvajaju glečerska jezera: Pešića jezero, Veliko i Malo Ursulovačko jezero,    Veliko i Malo Šiško jezero koja upotpunjuju prelijepi pejzaž Bjelasice i daju joj posebnu draž ljepote.

 

  1. Kamenolomi

Kanjon-korito rijeke Bistrice u dužini više od 15 km raspolaže sa granitnim kamenom sivozelenkasto tamne boje koja se može obrađivati kao mermer odnosno granit. Ispitivanja i istraživanja nijesu dovoljno izvršena.

Tehničko-građevinski  kamen se nalazi na Lokaciji: „Gradinsko polje“ (kamenolom) za čiju eksploataciju postoji koncesija.

 

 

  1. Navedite značajnije realizovane projekte, kao i one čija je realizacija u toku:

 

  1. Naziv projekta: Održivi turizam za jednake šanse(STEC)

Donator: EU

Vrijednost projekta: 361.886.12 eura

Doprinos donator:307.771.86 eura

Period implementacije: 01.12.2010 do 31.12.2012godine

Opis projekta: Cilj je doprinos jačanju prekogranične saradnje u sveri turizma, I razvoj turističkih proizvoda što dovodi do povećanja konkuretnosti regiona u sektoru kulturnog turizma.

Specifični cilj: Poboljšanje kvaliteta turističke ponude u Beranama I Prijepolju

  1. Naziv projekta: Održivi razvoj regiona Bjelasice, Komova i Prokletija

Donator: Austrijska Razvojna Agencija

Vrijednost projekta: 1,750,000.00 eura

Doprinos donatora: 1,500,000.00 eura

Period implementacije: 01.12.2009 do 15.09.2013

Opis projekta: Cilj projekta bio je održivi razvoj Bjelasice, Komova i Prokletija

Pored ostalih komponenti kao sto su planinski i kulturni turizam, projekat je tretirao i seoski turizam a sprovedene su sledece aktivnosti – evaluacija i selekcija sela sa najvećim potencijalom za razvoj agro turizma, izrada strategije razvoja seoskog turizma, izbor najperspektivnijih domaćinstava, pomoć domaćinstvima u dobijanju sredstava za rekonstrukciju.

 

  1. Naziv projekta:Cjelogodišnji turizam u planinskim destinacijama BiH i Crne Gore 365

Donator: EU – IPA CBC BiH MNE

Vrijednost projekta: 235,930.40 eura

Doprinos donatora: 198.000,00 eura

Period Implementacije: 15.12.2012 do 15.09.2014

Opis projekta: Cilj ovog projekta je jačanje prekogranične saradnje i uspostavljanje integralnog pristupa u razvoju ljetnjeg planinskog turizma na osnovu prirodnih resursa u regionu. Postignuti rezultati koji se ticu seoskog turizma su:

  1. Novi regionalni turistički proizvodi kreirani a postojeći dodatno razvijeni– kroz ovaj projekat razvijene su 3 lokalne biciklističke rute, 4 planinarske staze, podržano 6 seoskih domaćinstava za pružanje usluga seoskog turizma, kreiran speleološki katastar za četiri opštine, odabrana i opremljena 3 terena za slobodno penjanje.
  2. Razvijena i poboljšana van sezonska turistička infrastruktura u planinskim centrima u BiH i Crnoj Gori
  3. Kapaciteti pružaoca lokalnih turističkih usluga razvijeni– 15 predstavnika seoskih domaćinstava obučeno za pružanje usluga seoskog turizma i stvaranje proizvoda u ovom sektoru.

 sportski pl.turizam

 

  1. Navedite turističke potencijale Vaše opštine, sa posebnim akcentom na ruralni turizam, ukoliko postoje potencijali za njegov razvoj…

Turizam

Na teritoriji opštine Berane su na raspolaganju 144 smještajne jedinice u osnovnim i komplementarnim vidovima smještaja.

Hoteli: Garni hotel ” Il sole ” 4*,  Mali hotel ” S ” 3*, Mali hotel ” Luka’s ”  3*

Motel: Motel ” Buče ”  3*

Prenoćište:Vidikovac   3*, Radičević Ranko

Planinarski domovi: PD ” Suvodo “, PD  ” Praćevac ”

Od ove godine, kao novi turistički proizvod, u ponudi naše opštine se nalazi i agro turizam. Kroz projekat prekogranične saradnje Crna Gora – Bosna – Hercegovina, koji je implementirala Regionalna razvojna agencija za Bjelasicu, Komove i Prokletije, u selu Lubnice podržana su dva domaćinstva za pružanje ovih usluga.

Berane raspolaže velikim potencijalima za razvoj turizma. Planine, rijeke, kanjoni, planinska jezera, raznovrsna flora i fauna pružaju široke mogućnosti  i predstavljaju veliku turističku vrijednost. Planine: Bjelasica, Smiljevica, Mokra, Turjak, Moravac (skijaški tereni, planinarsko-alpinistički tereni).

Opština Berane ima uslova za razvoj različitih vidova turizma, među kojima su i oni za kojima je velika potražnja na turističkom tržištu, kao npr. eko-turizam u svim njegovim oblicima (seoski, agroturizam, turizam u nacionalnim parkovima). Ruralni-turizam je podkomponenta u oblasti održivog turizma. Iako područje beranske opštine ima uslova za razvoj planinskog turizma, koji je najtipičniji i najmasovniji oblik kontinentalnog turizma, akcenat treba staviti na razvoj planinskog turizma u ljetnjem periodu godine. Poslednjih par godina, uz pomoć stranih donatora (austrijska razvojna agencija, USAID, EU idr),  realizovan je veliki broj projekata kako bi se unaprijedila turistička ponuda opštine Berane pa su u sektorima agro turizma, pješačenja, planinskog biciklizma, mušičarenja, slobodnog penjanja napravljeni pomaci. Kroz ove aktivnosti markiran je i uređen značajan broj pješačkih i biciklističkih staza (postavljena je signalizacija na nacionalnoj biciklističkoj stazi 3 koja dijelom prolazi kroz opštinu Berane kao i na lokalnim pješačkim i biciklističkim stazama), postavljena je turistička signalizacija, opremljena stijena za sportsko penjanje (lokacija Banjevac) sa 30 penjačkih smjerova; 90 speleoloških objekata je mapirano, istraženo i uvršteno u regionalni katastar speleoloških objekata, 2 domaćinstva su dobila podršku za pružanje usluga u agro turizmu (selo Lubnice) i sl.

  Fly fishing Revir Berane

 

   Poljoprivredna aktivnost ruralnih domacinstava, bez prevelike upotrebe hemijskih sredstava, sto znaci proizvodnja zdrave hrane.

–          Veliki broj naših sela se nalazi u neposrednoj blizini najvažnijih turistickih atrakcija na sjeveru – planine, jezera i rijeke, na kojima su vec razvijeni odredjeni turistički proizvodi kao sto je pješačenje, planinarenje, biciklizam, mušičarenje, pa je seoski turizam apsolutno kompatibilan sa drugim turističkim sektorima koji su od značaja u ovom regionu.

–          Tradicionalna gostoprimnost ruralnih porodica, koja je autentična i na koju gosti jako lijepo reaguju.

–          Lokalna, tradicionalna kuhinja, i činjenica da se jela pripremaju od sastojaka koji su prozvedeni upravo na seoskim gazdinstvima.

–          Katuni, kao značajan kulturni, poljoprivredni ali i turistički resurs, zbog arhitekture, načina zivota

–  Sportski ribolov na Limu I planinskim pritokama, sa posebnim osvrtom na Fly-fishing revir u dužini od 3 km.

 Jezera

  1. Navedite sve ono što Vašu opštinu čini privlačnom za život ili investiranje u neki od segmenata razvoja, a što nije obuhvaćeno prethodnim pitanjima…

Biznis zona Rudeš

Na osnovu lokalne studije lokacije (LSL) definisana je Biznis zona- Rudeš u Beranama koja uključuje osim industrijske zone i zelene površine i saobraćajnice.  Biznis zona je smještena u zahvatu Generalnog Urbanističkog Plana i obuhvata površinu od 548.355.398m² od kojih je jedan dio u privatnoj svojini. Definisan je prostor za konkretnu biznis zonu i u vlasništvu opštine Berane ukupne površine 225.011,00m², a slobodna površina definisana je za nove kapacitete u okviru tog prostora iznosi 167.579,34m².

 

Površina definisana  za biznis zonu je oko 16 hektara.

 

  1. Biznis inkubator

U okviru definisanog prostora predviđen je biznis inkubator bruto površine 577.9m², potkrovlje površine 396.1m², što je ukupno 974m² bruto razvijene površine. Ostatak prostora je namijenjen za ostale proizvodne kapacitete.

 

Definisani prostor za konkretnu biznis zonu je u vlasništvu opštine Berane.

 

 

 

Veza sa lokalnom infrastrukturom

Zona ima neophodnu infrastrukturu (voda, struja, pristupni putevi, fekalna kanalizacija) i u neposrednoj blizini prolazi magistralni put koji predstavlja dio Ibarske i Jadranske magistrale i regionalni put Berane Plav.

 

Infrastrukturna opremljenost lokacije

Zona ima neophodnu infrastrukturu (voda, struja, pristupni putevi, fekalna kanalizacija).

Na predmetnoj lokaciji nalazi se izgrađeni kompleks “Celuloza” sa pomoćnim objektima. U zahvatu  Biznis zone  postojeća izgrađenost je na niskom nivou. Ukupan broj objekata je 19. Objekti koji se zadržavaju uz mogućnost nadgradnje su objekti konstruktivno stabilni i moguće je njihovo uklapanje u buduću urbanu matricu.

Biznis zona se nalazi u neposrednoj blizini rijeke Lim.

Zonom upravlja Opština Berane.

 

  1. Olakšice za poslovanje u biznis zoni

 

  • Oslobađanje poreza na dobit;
  • Subvencije za zapošljavanje teže zapošljivih lica kategorija lica;
  • Mogućnost korišćenja zemljišta bez naknade na duži period.
  • Zemljište se daje na korišćenje za period do 10 godina bez naknade;
  • Obavezuju se potencijalni investitori da na ime korišćenja zemljišta uposle određeni broj radnika, i to:

 

 Za korišćenje zemljišta površine do 2.500m2 uposli 3-5 radnika,

 Za korišćenje zemljišta površine do 5.000m2 uposli 6-10radnika,

 Za korišćenje zemljišta površine do 10.000m2 uposli 11-20 radnika.

 

  • Mogućnost privatno-javnog partnerstva;
  • Mogućnost oslobađanja zakupa zemljišta;
  • Mogućnost ustupanja poslovnog prostora
  • Parcelacija-prilagođavanje površine potencijalnim investitorima.

 

 

 

 

(broj pregleda: 755)

Pin It

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *